Przebarwienia skóry: skąd się biorą i jak z nimi pracować

Dzisiaj powiemy sobie o przebarwieniach skóry, bo to jest okres, w którym w gabinetach kosmetycznych królują terapie ukierunkowane na ich niwelowanie. Zanim przejdziemy do tego, co z czym łączyć i dlaczego, chcę wam przybliżyć konkretną, „książkową” wiedzę: jak powstają przebarwienia, skąd się biorą i jakie czynniki je wywołują. Dzięki temu będziecie równorzędnymi rozmówcami dla kosmetyczek i kosmetologów.

Dwa główne źródła przebarwień

Mamy dwa zasadnicze źródła, które wpływają na powstawanie przebarwień:

• czynniki zewnętrzne,
• czynniki wewnętrzne.

Czynniki zewnętrzne

Promieniowanie UV i ochrona przeciwsłoneczna

Najczęściej kojarzymy przebarwienia z nadmierną ekspozycją na słońce. I słusznie. Od razu ważna informacja: jakie filtry przeciwsłoneczne stosować, aby przebarwień uniknąć lub je zminimalizować?

• Numer jeden: filtry mineralne. Odbijają promieniowanie UV i nie pochłaniają go.
• Filtry chemiczne pochłaniają promieniowanie w głębsze partie skóry, rozgrzewają tkanki i stymulują melanocyty do produkcji melaniny. Wysoka temperatura dodatkowo aktywuje te komórki.

Często bywa tak, że wracamy z wakacji z przebarwieniami mimo „chronienia” skóry. Pamiętajcie: melanocyty mamy na całym ciele, a filtry chemiczne, poprzez efekt rozgrzewania, mogą je pobudzać. Dlatego świadomie wybieramy filtry mineralne.

Substancje fotouczulające

• Retinol: nie stosujemy latem i w okresie dużego nasłonecznienia. Bezpieczną alternatywą jest bakuchiol (roślinny „retinol”), który nie wchodzi w interakcję ze słońcem.
• Dziurawiec: unikamy zarówno w kosmetykach, jak i w ziołowych naparach czy herbatkach.
• Substancje zapachowe: perfumowanie się i wyjście na słońce to przepis na przebarwienia. Olejki i substancje zapachowe, łączone z alkoholami dla trwałości, działają światłouczulająco.

Stany zapalne i urazy

• Trądzik: UV działa bakteriobójczo i początkowo łagodzi zmiany, ale po stanach zapalnych w połączeniu ze słońcem bardzo często pojawiają się przebarwienia pozapalne (PIH).
• AZS, reakcje alergiczne, mocniejsze zadrapania, tworzenie przeczosów: w połączeniu ze słońcem sprzyjają przebarwieniom.
• Siniaki: siniak + UV = przebarwienie (amen w pacierzu). Krew wychodzi poza naczynie, barwnik hem (zawierający żelazo) w połączeniu ze słońcem daje przebarwienia. Przykład: mezoterapia tuż przed wakacjami, powstaje siniaczek, który na słońcu „opalimy” – wracamy z plamą.
• Urazy skóry (rozdrapania, poparzenia, krosty, rany): minimum sześć tygodni przerwy, zanim wystawimy skórę na słońce.

Czynniki wewnętrzne

Gospodarka hormonalna

• Menopauza: spadek estrogenów i wzrost progesteronu niekorzystnie wpływają na melanocyty, zarówno je aktywując, jak i czyniąc bardziej podatnymi na uszkodzenia (pękają, a melanina „rozlewa się”).
• Niedoczynność tarczycy i choroba Hashimoto.
• Cukrzyca.
• Zaburzenia hormonów nadnerczy – rzadko omawiane, a istotne.
• Antykoncepcja doustna i hormonalna terapia zastępcza: w połączeniu z UV znacząco zwiększają ryzyko przebarwień.

Leki i kuracje

• Retinoidy doustne i antybiotyki (doustne i miejscowe): w trakcie terapii nie wystawiamy skóry na słońce – ryzyko silnych reakcji i trwałych przebarwień.

Inne obciążenia organizmu

• Starzenie się skóry: melanocyty z wiekiem mają cieńsze ściany, są wrażliwsze na czynniki wewnętrzne i zewnętrzne; mogą pękać, a barwnik wydostaje się na zewnątrz.
• Choroby ogólnoustrojowe, w tym schorzenia wątroby.
• Przebyte infekcje bakteryjne i wirusowe (np. angina, silne przeziębienia): przebarwienia mogą pojawić się po pewnym czasie od wyzdrowienia – rzadko się to łączy, a korelacja istnieje.
• Pasożyty: również mogą dawać przebarwienia; okolica wokół ust bywa typowa.

Kiedy przebarwień pojawia się najwięcej?

• 30% kobiet po 30. roku życia ma przebarwienia.
• 90% kobiet po 50. roku życia ma przebarwienia.

Już po 40. roku życia ich liczba zauważalnie rośnie. To naturalny efekt starzenia się organizmu i skóry.

Rodzaje przebarwień

Piegi

• Uwarunkowane genetycznie, częste przy bardzo jasnej cerze (często rude włosy, delikatna, łatwo reagująca i podatna na poparzenia skóra).
• Występują nie tylko na twarzy, ale też na całym ciele: dekolt, ramiona, ręce.
• Walka z piegami to walka z genami – moim zdaniem niepotrzebna, bo są po prostu ładne.

Melazma (ostuda)

• Najczęściej dotyczy kobiet ciężarnych i po porodzie (tło hormonalne).
• Lokalizacja: wokół ust („ciemne wąsy”), na czole, policzkach i skroniach.
• Nasilenie przy ekspozycji na słońce.
• Wokół ust przebarwienia mogą też mieć związek z pasożytami.

Plamy soczewicowate (często mylnie: „starcze”, „wątrobowe”)

• Wygląd: regularnie ograniczona plama w kształcie ziarna soczewicy, wyraźnie odgraniczona od zdrowej skóry.
• Lokalizacja: najczęściej skronie i dłonie (stała ekspozycja na słońce, kumulacja melaniny).
• Występują zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

Przebarwienia pozapalne (PIH), w tym potrądzikowe

Trądzik to choroba bakteryjna. Zmiany mogą sięgać bardzo głęboko, bakterie „żerują” w głębszych warstwach, tworząc wręcz korytarze. Stan zapalny uszkadza melanocyty. Po wygojeniu zostaje blizna i przebarwienie.

Uwaga: pacjenci leczeni retinoidami doustnymi czy antybiotykami nie mogą eksponować skóry na słońce – grozi to silnymi reakcjami i utrwaleniem przebarwień.

Jak pracować z przebarwieniami

Konsekwencja i pielęgnacja domowa

Jednorazowy zabieg raz w miesiącu nic nie da, jeśli w domu nie będzie codziennej pielęgnacji regulującej pracę melanocytów. Melanina wytwarzana jest non stop. To nie zmarszczka, którą „wyprasujemy” i mamy spokój na dłużej. Bez kremu Antispot w wersji detalicznej – rano i wieczorem – efekty gabinetowe będą znikome.

Zestaw Antispot i kluczowe składniki

Serum Antispot

• Kwas kojowy: inhibitor tyrozynazy (enzymu odpowiedzialnego za powstawanie przebarwień), działa też antybakteryjnie, nawilżająco i rozjaśniająco. Obecny trend to nietraumatyzowanie skóry – zbyt agresywne peelingi wywołują stan zapalny i mogą dać nowe przebarwienia.
• Etylowany kwas askorbinowy (stabilna forma witaminy C): bardzo trwała, nie utlenia się, rozpuszczalna w wodzie i tłuszczach, dobrze penetruje w głąb skóry. Reguluje pracę melanocytów, silnie stymuluje syntezę kolagenu, aktywuje fibroblasty, łagodzi podrażnienia. Daje efekt rozświetlenia (glow) bez podrażnień i łuszczenia.

Zwróćcie uwagę: serum Antispot to nie tylko przebarwienia – to także mocny efekt anty-aging.

Krem Antispot Pro

• Peptydy kolagenu rybiego: według moich obserwacji mają wyjątkowe właściwości rozjaśniające.
• Bakuchiol: roślinny „retinol”, bezpieczny przez cały rok, dla każdego typu cery, także unaczynionej, wrażliwej, reaktywnej.
• Stabilna forma witaminy C.

To uwieńczenie zabiegu i filar pielęgnacji domowej.

Dlaczego nie agresywne kwasy?

Za mocne kwasy i głębokie złuszczanie = duży stan zapalny i ryzyko nowych przebarwień. Mówię z doświadczenia: po dwóch poważnych powikłaniach u klientek odeszłam od agresywnych protokołów. Dziś stawiam na łagodne, skuteczne kwasy: AHA Face Peeling, Deep Face Peeling – i łączę je kreatywnie z innymi zabiegami.

Produkty i procedury wspomagające

• AHA Face Peeling: piękne rozjaśnienie, glow, napięcie skóry, zwężenie porów. Idealny dla cer poszarzałych, ziemistych, „skóry palacza”.
• Peeling enzymatyczny: świetny „wstęp do zabiegu” – rozluźnia warstwę rogową. Po nim można wykonać peeling kawitacyjny, wodorowy, oksybrazję, a następnie przejść do procedury Antispot. U mnie niemal każdy zabieg zaczynam właśnie od enzymatyka.
• Maska detoks: niezastąpiona teraz, jeśli chodzi o rozjaśnienie – efekty naprawdę robią wrażenie.
• Deep Face Peeling: dedykowany cerom trądzikowym, zanieczyszczonym, porowatym, grubym, szarym. Dzięki m.in. kwasowi pirogronowemu działa antytrądzikowo i gojąco, a dodatkowo obkurcza pory i rozjaśnia.

Pielęgnacja domowa – must have

• Serum Antispot + Krem Antispot Pro – codziennie, rano i wieczorem.
• Lipocol – robi niesamowitą robotę przy skórze z przebarwieniami.
• Detox Lifting Krem – „detoks” i oczyszczanie; skóra z toksynami i zanieczyszczeniami jest bardziej skłonna do kolejnych zmian.

Najważniejsze wskazówki na koniec

• Wybieramy filtry mineralne.
• Unikamy latem retinolu, dziurawca, perfum na słońcu.
• Chronimy stany zapalne i urazy przed UV (minimum 6 tygodni po urazie bez słońca).
• Przy terapiach retinoidami/antybiotykami nie wystawiamy skóry na słońce.
• Nie traumatyzujemy skóry agresywnymi kwasami.
• Bez systematycznej pielęgnacji domowej nie będzie trwałych efektów.