Cała prawda o witaminie C mieści się w kilku zdaniach. Twój organizm jej nie wytwarza, więc całą musisz zjeść. Wartość referencyjna to 80 miligramów dziennie, a lepiej sprawdzają się mniejsze porcje kilka razy dziennie niż jedna duża. Najwięcej jej mają acerola, rokitnik i dzika róża, a w suplemencie najlepiej szukać właśnie ekstraktów z tych owoców, ze standaryzowaną zawartością witaminy. Niżej wyjaśniam, skąd to wiem i dlaczego tak uważam.
Dlaczego akurat pies ilustruje artykuł o witaminie C?
Golden retriever, nawet leżąc pod stołem w mieszkaniu, sam wytwarza witaminę C w swoim organizmie, tyle, ile potrzebuje. Waży pewnie ze 30 kilogramów. Dorosły mężczyzna, taki jak ja, waży trzy razy więcej i nie wytwarza jej wcale.
Pies o normy się nie martwi, bo ma własną fabrykę. My każdy miligram musimy zjeść.
Po co kolejny artykuł o witaminie C
To chyba najpopularniejsza witamina świata. Wiele się o niej mówi i pisze, szczególnie odkąd po internecie rozeszła się wiadomość, że lewoskrętna jest lepsza od prawoskrętnej.
Sam wiem na ten temat dość, żeby porządną witaminę C trzymać na stałe w kuchni. Tak, w kuchni, nie w apteczce. Kiedy jednak rozmawiam z ludźmi o tym, jak dbać o siebie na co dzień, widzę, że ta wiedza to rzadkość. Mało kto wie o witaminie C więcej, niż usłyszał w reklamie.
Teksty, których w internecie pełno, mają zwykle jedną z dwóch wad. Albo są tak fachowe, że „zwykły” człowiek odpada po drugim akapicie. Albo idą w drugą stronę: pobieżnie, tendencyjnie, z teoriami spiskowymi w tle.
Jak mawiał baca z dowcipów o góralach, są trzy rodzaje prawdy: „tys prowda, świento prowda i gówno prowda”. Żeby jedną odróżnić od drugiej, warto użyć własnej inteligencji i zdrowego rozsądku.
Dlatego napisałem ten tekst sam, dla tych z Was, którzy szukają konkretów.
Skąd wziął się problem z witaminą C
Kilkaset lat temu ludzie zaczęli pływać po świecie i spędzać na morzach długie miesiące. Wśród marynarzy rozpowszechniła się wtedy choroba, której dziś w zachodnim świecie prawie nikt nie zna: szkorbut. Paskudne choróbsko, przy którym krwawią dziąsła i wypadają zęby.
Przyczyną szkorbutu był długotrwały, duży niedobór witaminy C, której w marynarskiej diecie po prostu nie było.
Okrętowe koty (i szczury) pozostawały przy tym całkowicie zdrowe. Różnica była prosta: organizm kota wytwarza witaminę C sam, organizm człowieka nie ma takiej zdolności.
Tej umiejętności nie ma zaledwie kilka gatunków zwierząt. Wśród nich człowiek i, nie wiedzieć czemu, świnka morska. Tak oto wyróżniła nas ewolucja.
Dlaczego tak się stało, nie mam pojęcia. Ważne jest coś innego: całą witaminę C musimy dostarczyć z pożywieniem. A w Europie jedzenie naprawdę bogate w witaminę C nie leży na każdym talerzu.
Do czego organizmowi potrzebna jest witamina C
Reklamy witaminy C atakują nas głównie w sezonie przeziębień, więc łatwo pomyśleć, że w pozostałych miesiącach można o niej zapomnieć. Tymczasem jej rola w organizmie jest dużo szersza. Witamina C:
- pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego,
- pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym,
- pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania naczyń krwionośnych, kości, chrząstki, dziąseł, skóry i zębów,
- przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego,
- przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia,
- pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego,
- pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych,
- zwiększa przyswajanie żelaza.
Kolagen to główny składnik tkanki łącznej, więc chodzi o dużo więcej niż jędrną skórę. Albert Szent-Györgyi, który za badania nad witaminą C dostał Nagrodę Nobla, podobno nazywał ją „molekułą dającą życie”.
Skąd brać witaminę C: produkty bogate w witaminę C
Większość z nas żyje w przekonaniu, że najlepszym źródłem witaminy C są cytrusy. W sezonie przeziębień pijemy więc sok z cytryny z miodem.
Cytrusy rzeczywiście zawierają witaminę C, ale nie tak dużo, jak się powszechnie uważa. Czołówka roślin, które mają jej najwięcej, to:
- acerola,
- rokitnik,
- dzika róża.
Czyli rośliny, które Europejczyk rzadko je na surowo. Rekordzistką jest acerola: nawet 1600 mg witaminy C w 100 gramach owoców.
Pod ręką mamy jeszcze inne, choć już dużo skromniejsze źródła:
- zielone papryczki chili (240 mg w 100 g),
- natka pietruszki (170 mg),
- papryka (110 mg),
- koperek (80 mg).
Mniej, dużo mniej. Policz sobie, ile surowej pietruszki trzeba by zjeść, żeby dobić do grama witaminy C.
Gotowanie niszczy witaminę C
Sama zawartość to nie wszystko. Kwas askorbinowy jest delikatny: rozpada się pod wpływem temperatury, światła i tlenu. Gotowanie, pieczenie i smażenie skutecznie pozbawiają warzywa witaminy C.
Pewnie dlatego mój syn intuicyjnie nie lubi papryki gotowanej, pieczonej ani smażonej, za to surową wciąga bez marudzenia. Od dzieci naprawdę można się sporo nauczyć.
Patrząc na te liczby, trudno nie dojść do wniosku, że dostarczenie dużych ilości witaminy C z samym jedzeniem jest w codziennym życiu bardzo trudne. Dlatego szczerze polecam drugie źródło: porządną suplementację, z naciskiem na „porządną”.
Zresztą wolę słowo „wzbogacanie” diety niż „suplementacja”, które w wielu kręgach kojarzy się słabo. Chodzi po prostu o dołożenie do codziennego jedzenia składników, których w nim brakuje. A skoro wzbogacanie, to warto wiedzieć, czym to robić z korzyścią.
Jaką witaminę C wybrać
Przede wszystkim, na ile się da, jedzmy ją z normalnym pożywieniem. Skoro jednak samą surową pietruszką i tak nie da się jej dostarczyć dość, warto sięgnąć po suplement.
Prędzej czy później trafisz przy tym na komunikat, że witamina C powinna być „lewoskrętna”. W domyśle: naturalna i dobra jest lewoskrętna, a wredne chemikalium prawoskrętne.
Lewoskrętna czy prawoskrętna witamina C?
Skrętność to kierunek, w którym dana substancja skręca płaszczyznę światła spolaryzowanego. Z witaminą C jest tak, że witaminą jest wyłącznie kwas L-askorbinowy. Jego „prawoskrętny” odpowiednik witaminą nie jest, więc coś takiego jak „prawoskrętna witamina C” w zasadzie nie istnieje.
Innymi słowy, skrętność to chwyt marketingowy. Z tego, co widać, całkiem skuteczny. Dobrze przynajmniej, że dzięki tej dyskusji ludzie zaczęli interesować się witaminą C na większą skalę.
Porządna marka nie będzie się skrętnością chwalić. Zwróci Twoją uwagę na rzeczy dużo ważniejsze, na przykład na to, z jakiego surowca pochodzi witamina.
Naturalna czy syntetyczna witamina C?
Tak zwana syntetyczna witamina C nie jest do końca syntetyczna. Produkuje się ją z naturalnych surowców, między innymi z soi, najczęściej masowo i jak najtaniej.
Chemicznie kwas L-askorbinowy z fabryki jest identyczny z tym z papryki czy pietruszki. Mimo to szukam witaminy C naturalnej i namawiam Cię do tego samego. Oto dlaczego.
Substancja syntetyczna jest, fachowo mówiąc, wyizolowana. To „czysta” witamina, bez domieszek. A w naturze nic nie jest wyizolowane: każde naturalne jedzenie to połączenie wielu substancji, które występują razem i o których wciąż wiemy niewiele.
Należę do zwolenników poglądu, że skoro mamusia natura stworzyła owoc tak, a nie inaczej, to w takiej postaci powinniśmy go jeść, nawet jeśli nie rozumiemy dlaczego. Człowiek, choćby nie wiem jak mądry, mądrzejszy od niej nie jest.
W badaniu opublikowanym w „Nature” w 2000 roku aktywność antyoksydacyjna 100 gramów jabłka, w których jest około 5 mg witaminy C, odpowiadała działaniu około 1500 mg czystej witaminy C. Witamina w owocu pracuje w towarzystwie innych substancji, które sobie nawzajem pomagają.
Jak wybrać suplement z witaminą C
Szukaj preparatów, które są skondensowaną postacią owoców bogatych w witaminę C: ekstraktów z aceroli, rokitnika, dzikiej róży. Patrz na listę składników.
W porządnych suplementach składniki są standaryzowane. Mówiąc po ludzku, wiadomo, ile czystej substancji aktywnej jest w ekstrakcie, a więc w każdej kapsułce. Masz wtedy wiedzę i kontrolę nad tym, ile witaminy C naprawdę zjadasz.
Przykładem takiego preparatu jest Vitamin C+ od Nutrivi. Witamina C pochodzi w nim z trzech naturalnych ekstraktów, z dzikiej róży, rokitnika i aceroli, a do tego dochodzi krzem z pędów bambusa oraz diosmina i hesperydyna ze skórek pomarańczy. Spełnia oba warunki z tej listy: witamina pochodzi z owoców, a skład jest standaryzowany, więc wiesz, ile jej połykasz w każdej porcji.
Produkty wymienione w tekście
Poznaj i kup bezpośrednio w sklepie WellU
Ile witaminy C dziennie
O psach i kotach już było, ale powtórzę: zwierzak wytwarza witaminę C sam, a dla człowieka wartość referencyjna to 80 miligramów, a polskie normy dla dorosłych mówią o 75-90 miligramach dziennie.
Co naprawdę mówi norma
Warto wiedzieć, co oznacza taka norma. Mówiąc po ludzku, to ilość dla człowieka całkowicie zdrowego, bez żadnych niedoborów, liczona tak, żeby niedoborów dalej nie miał.
Normę możemy więc traktować jako minimum, a resztę oprzeć na rozsądku, własnych odczuciach i rozmowie z kimś, kto zna Twój stan zdrowia.
Lepiej mniejsze porcje częściej niż jedną dużą
Organizm nie wytwarza witaminy C i nie trzyma jej długo w zapasie. Nie da się nią najeść na tydzień do przodu.
Dlatego zamiast jednej dużej porcji lepiej sprawdza się kilka mniejszych w ciągu dnia. Przy dużej jednorazowej dawce organizm przyswoi część, a resztę szybko wydali.
Czy można przedawkować witaminę C?
Trudno. Mnie zdarzyło się to dotąd raz, w czasie 18 lat świadomej, regularnej i porządnej suplementacji.
Nadmiar może się pojawić, gdy zjesz dużo naraz, powiedzmy 2 gramy jednorazowo. Organizm przyswoi część, a resztę wydali z moczem i, nie owijając w bawełnę, z luźnym stolcem. Czyli najgorsze, co zwykle Ci grozi, to sraczka. Wyjątek: jeśli masz skłonność do kamicy nerkowej, duże dawki odpadają i decyzję zostaw lekarzowi.
Witamina C ma swoje miejsce w kuchni
Należę do ludzi, którzy uważają wzbogacanie diety, jeśli nie za konieczność, to przynajmniej za bardzo dobrą praktykę. Mam na to dowody w wynikach badań własnego, wtedy 48-letniego organizmu. Dotyczy to także witaminy C: przy nawet bardzo starannym jedzeniu trudno jej dostarczyć dużo.
Szukaj produktów z naturalnych surowców, czyli ekstraktów z owoców bogatych w witaminę C. Omijaj preparaty wyizolowane, wytworzone sztucznie. A miejsce witaminy C jest nie w apteczce, tylko w kuchni, na honorowym miejscu, obok soli i przypraw.
Porządna witamina C to wydatek na co dzień, więc warto kupować ją korzystnie. Z bezpłatnym kontem klienta w sklepie WellU możesz dołączyć do Programu Lojalnościowego WellU: 10% wartości netto każdego zamówienia wraca jako rabat na kolejne zakupy, do wykorzystania w ciągu 45 dni, wybrane produkty tanieją w promocjach o 20-40%, a wysyłka od 200 zł jest darmowa. Warunkiem są trzy zgody marketingowe: newsletter, SMS i telefon. Konto nic nie kosztuje, nie podpisujesz umowy i nie zobowiązujesz się do kolejnych zamówień, a na odstąpienie od umowy masz 14 dni.
Szczerze namawiam, żeby postawić Vitamin C+ obok soli i pieprzu. Załóż bezpłatne konto klienta przyciskiem pod tekstem albo z linku osoby, która poleciła Ci ten tekst, i zamów pierwsze opakowanie.
🖖 Pomyślności!
Źródła
- Rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych UE, Komisja Europejska
- Levine M. i in., Vitamin C pharmacokinetics in healthy volunteers, PNAS 1996
- Eberhardt M.V., Lee C.Y., Liu R.H., Antioxidant activity of fresh apples, Nature 2000
Sprawdzone i zaktualizowane: 28 października 2026, Dariusz Młynarski.
Produkty wymienione w tekście
Poznaj i kup bezpośrednio w sklepie WellU
Informacja o współpracy: autor tekstu i zespół CzasNaWellU są partnerami WellU, a Dariusz Młynarski jest także wspólnikiem spółki. Za zakupy z linków na tej stronie możemy otrzymać prowizję. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
Kupuj taniej z bezpłatnym kontem klienta
10% wartości zamówienia wraca do Ciebie jako rabat na kolejne zakupy, a od 200 zł wysyłka jest darmowa. Bez umowy i bez zobowiązań.


